Polskie dwory

Żulin z przyległymi wioskami: Wola Żulińska, Czechów Kąt i Zagrody, położony jest nad rzeką Rejką, między Bugiem i Wieprzem, do którego wpada Rejka w miejscowości Borowica. Obszar ten należał od dawnych wieków do Ziemi Chełmskiej. Źródła archeologiczne mówią o tym, że terytorium położone między Wieprzem a Bugiem było zamieszkałe przez ludność pochodzenia zachodniosłowiańskiego – konkretnie Propolska. Nazwa Żulin pochodzi prawdopodobnie od nazwiska właściciela. W historiografii istnieje zapis, że właścicielem Żulina był Żuliński. Pierwsza historyczna wzmianka o Żulinie pochodzi z 1421 roku, kiedy to Jan Biskupiec – biskup chełmski erygował i uposażył kościół parafialny we wsi Łyszcz – dziś Pawłów i przyłączył do parafii wsie: Łyszcz, Siedliszczki, Krasne, Hruszów, Stajne, Wyczułków, Kobyle, Rybie, ŻULIN, Liszno, Kanie, Chojno Nowe i Stare, Siedliszcze z Janowicą, dwie Mogielnice, dwie Święcice, Busówno, Olchowiec, Bezko (Bezek), Krzywowola i Cyców. Kolejny zapis o Żulinie pochodzi z 1655 roku, jest to zapis o szkodach wyrządzonych przez Kozaków Chmielnickiego: „Na przykład we wsi Żulinie, leżącym w powiecie krasnostawskim nieprzyjaciel spalił dwór, wszystkie budynki folwarkowe, kilkanaście chłopskich chałup i karczmę. Nadto bydło tak dworskie jak i chłopskie nieprzyjaciel osobliwie Moskwa, a potem Tatarowie pozabierali gumna przy tym zatrzymane przez kilka lat, pod ten czas nieprzyjaciel popalił”. Szkody te, oceniane były na bardzo wysoką sumę 3 000zł. Następny zapis o Żulinie znajdujemy w słowniku geograficznym Królestwa Polskiego z 1895 roku, czytamy tam: „Żulin-folwark i dobra nad Wieprzem powiat chełmski, parafia Pawłów, posiada cerkiew, szkołę, 3 młyny wodne, fabrykę drożdży, krochmalnie, gorzelnie, papiernie wyrabiającą gorsze gatunki papieru. W 1827 roku było 99 łanów-715 morgów. Dobra ŻULIN składały się w 1873 roku z folwarków: Żulin, Marynin, Zahań, Elżbiecin, Borowica i nomenklatura Osówka. Dobra te należały do hrabiego Franciszka Łubieńskiego ( herbu Pomian ). W roku 1883 dobra te nabył Ludwik hr. Krasiński. Na cmentarzu w Żulinie jest skromny pomnik wykonany z żelaza, a na nim pisany cyrulicą napis, że spoczywa tam zmarła w 1867 roku Konstancja Koncewicz. Może to by kolejna właścicielka Żulina. Kolejnym właścicielem Żulina była rodzina Budnych. Ostatnim właścicielem do 1945 roku był Jan Budny, syn Nikodema i brataniec Józefata Budnego właściciela Rejowca. Po wybuchu w 1939 roku II wojny światowej Budny wyjechał z Żulina, a ziemię z majątku rozpalcelowano na podstawie ustawy o reformie rolnej pomiędzy fornali i małorolnych chłopów z okolicznych wsi. Z dawnego majątku do tej pory zachował się budynek mieszkalny zwany pałacem i budynki gospodarcze.Według notatki ze strony http://parafiazulin.pl/index.php?option=com_content&view=article&id=98&Itemid=108 w Parku przebudowany dwór, zamieszkany.Park zaniedbany.zdjęcia maj 2010r.