Mogilnica
SIEDLISZCZE gm.
- zespół dworski, poł. XIX, po 1920, nr rej.: A/122/28 z 15.07.1985:
- dwór
- park
Secesyjny dwór-willa w Mogilnicy zbudowano Sprzez rodzine Jankowskich w latach dwudziestych XX w. Budowla ta reprezentuje architekture secesyjn1 tegookresu i znacznie odbiega od tradycyjnego budownictwa ziemianskiego po I wojnie oewiatowej. Poszczególne elementy architektoniczne nawi1zuj1 do stylów historycznych przenikaj1c sie jednoczeoenie w bry3e wspó3czesnej willi, jakichwiele wznoszono w tym czasie na terenach podmiejskich i uzdrowiskowych. W I połowie XVI w. właścicielem Mogilnicy by3 Szymon Mogilnicki, po oemierci którego w 1563r. Maj1tek dziedzicz1 (po po3owie) jego dwaj synowie: Jan Miko3aj. Oprócz dworu Mogilnickich istnia3o jeszcze we wsi stare dworzyszcze pod,,Lasem wielkim,,. W 1626 r. Maciej Mogilnicki z Mogilnicy tworzy zapis fundacyjny na utrzymanie szko3y i szpitalaw Paw3owie, obci1?aj1c nim na wieczne czasy dobra mogilnickie: ,,na ka?d1 awiera roku z Mogilnicy korzec m1ki ?ytniej 3eczynskiej miary,,. Zapis ten by3 honorowany przez wszystkich kolejnych w3aoecicieli maj1tku, a? do 1939r.W 1669 r. W3aoecicielami Mogilnicy jest rodzina Oledzkich,która maj1tek dzier?awi Remigianowi Niedobylskiemu.W roku 1671 maj1tek nale?a3 ju? do Lukasza Wysockiego, od którego przez córke w drodze wiana przechodzi do Marcina Bia3obrzeskiego.W I po3owie XVIII w. w3aoecicielem Mogilnicy s1 Romanowscy
(Jan, Micha3 i Antoni). Mogilnickie dobra w tym czasie sk3adaj1 sie z przyleg3ych wsi: Dobromyoel, Kulik, Brzeziny i
Olchowiec. W Mogilnicy w tym czasie istnieje stary drewnianydwór ,, … Z przejazdu od Kulika wrota na biegunach
drewnianych, z przychodu przed budynkiem ganek, wchodz1c do izby drzwi na zawiasach ?elaznych, w izbie okien dwie
starych w drewno oprawnych. Z izby alkierz, naprzeciwko piekarnia, ten budynek s3om1 pokryty(...) do gumna id1c wrota
na biegunach drewnianych, stodó3 dwie... ,,(opis urzednika ziemskiego). W II po3owie XVIII w. wszystkie mniejsze maj1tki ziemskie le?1ce w pobli?u Siedliszcza wykupuje Wojciech
Józef Longin Weglenski-podstoli ziemi Buskiej, pu3kownik husarii bu3awy polskiej koronnej i dziedzic Siedliszcza. Po nimw 1797r. maj1tek obejmuje jego syn Onufry Weglenski-Chorąży ziemi che3mskiej, kawaler Orderu Or3a Bia3ego
(w 1793r) wraz z ?on1 Tekl1 z Baranowskich. Onufry Weglenski (urodzony 24.XII.1750r.) zmar3 12.XII.1829 r.
i pochowany zosta3 na przy cerkiewnym (starym) cmentarzu w Mogilnicy. Nastepnie maj1tek dziedziczy ich syn Adam
Weglenski. W 1838r. maj1tek (wsie: Mogilnica, Dobromyoel i Brzeziny) nabywaj1 B3a?ej i Dominika z Karskich Piotrowscy,natomiast dobra Kulik Walerian Piotrowski, który nastepnie
odsprzedaje je bratu B3a?ejowi. Po B3a?eju i Dominice dobra Mogilnickie przejmuje ich najstarszy syn Tytus, sp3aca
pozosta3ych dwóch synów Adolfa i Waleriana, i osiada na sta3e w Mogilnicy. W 1890r. Tytus Piotrowski sprzedaje maj1tek
Janowi i Jadwidze z Duniewskich Pi1tkowskim. W 1909r.
Przeprowadzono parcelacje ziemi folwarku Mogilnica. Po
oemierci Jana Pi1tkowskiego w 1917r. jego ?ona Jadwiga
sprzedaje pozosta3y maj1tek za sume 165tys. rubli Piotrowi
i Julii z Go3ebiowskich Jankowskim, którzy to wznosz1 nowy
murowany dwór-wille. Od 1934r. maj1tkiem zarz1dzaj1 ich
synowie: Stanis3aw i W3adys3aw, a po oemierci W3adys3awa jego
synowie Stefan i Kazimierz, którzy s1 ostatnimi w3aoecicielami
folwarku a? do reformy rolnej w 1944r. II wojne oewiatow1 dwór
i park przetrwa3 bez wiekszych szkód. Na prze3omie lat
czterdziestych i pieadziesi1tych XXw. w dworze mieoeci3a sie
dwuletnia oerednia szko3a rolnicza, po czym budynek dworu
wraz z przyleg3ym terenem i parkiem zosta3 przejety przez
Spó3dzielnie Produkcyjn1 i wtedy nast1pi3a bezmyoelna
dewastacja ,,panskiego mienia,,. Masowo wycinano
zabytkowe drzewa, a w 1956 r. w dworze gdzie mieoeci3y sie
biura spó3dzielni wybuch3 po?ar, który zniszczy3 ca3y dach
i ostatni1 kondygnacje budynku (w okolicy mówiono, ?e ogien
pod3o?yli nieuczciwi pracownicy ksiegowooeci spó3dzielni, aby
zatrzea nieprawid3owooeci w ksiegowanych dokumentach).
W latach 70-tych odbudowano zniszczony budynek, ale ju?
w zupe3nie odmiennej formie, lecz zachowuj1c ocala3e
elementy architektoniczne. Jeszcze bardziej niestety ucierpia3
park. Drzewostan uleg3 stopniowej dewastacji, wyciete zosta3y
pomnikowe drzewa i zupe3nie zatarto uk3ad wnetrz
parkowych. Dwór w Mogilnicy wraz z przyleg3ym terenem by3
w3asnooeci1 spó3dzielni a? do pocz1tku 90-tych lat XX w.,
a obecnie stanowi prywatn1 w3asnooea wspólnoty mieszkaniowej.
A. Zawiaczynski. Według strony http://www.siedliszcze.pl/images/stories/Gos_Siedliszcza/2014/glos_siedliszcza_grudzien2014.pdfZespół dworski w rękach prywatnych. Styl architektury budynku eklektyczny.Zamieszkany.
zdjęcia wrzesień 2010r.