Jabłonna
JABŁONNA gm.
- zespół pałacowy, pocz. XX, nr rej.: A/749 z 7.12.1977 i z 20.08.1997:
- pałac
- park z aleją
- dom ogrodnika
Zespół pałacowo - parkowy w Jabłonnie (własność prywatna). zajmuje powierzchnię 3 ha, z czego blisko 2 ha stanowią stawy i rozlewiska. Zabudowę stanowią: dwór, rządcówka i 7 budynków pofolwarcznych (rys.12). Układ kompozycyjny parku wykazuje cechy charakterystyczne dla założeń ogrodowych końca XIX wieku. Stare aleje lipowe i pozostałości regularnych podziałów kwaterowych wskazują na to, że ogród istniał tu wcześniej niż aktualny budynek pałacu i towarzyszył wcześniejszemu dworowi. Na głównej osi kompozycyjnej od frontu znajduje się gazon z podjazdem, otoczony starymi drzewami tworzącymi salon ogrodowy. Od strony elewacji ogrodowej znajduje się parter ogrodowy z wgłębnikiem, zakończony aleją prowadzącą do stawów. Aktualny elektryczny układ parku wskazuje na umiejętność twórcy w łączeniu starego założenia z naturalistycznymi wnętrzami o charakterze krajobrazowym. Szczególnie efektownie przedstawiają się zestawienia różnorodnych drzew i krzewów ozdobnych, a także powiązania widokowe parku ze stawami i ich otoczeniem. Duże walory architektoniczne, przyrodnicze i krajobrazowe obiektu, zachowane do dzisiaj bez większych zmian, stawiają go w rzędzie najlepiej utrzymanych na LubelszczyAonie (ibidem). Posiadłość ta w XVI wieku stanowiła własność Aęckiego, następnym właścicielem był M. Sobieski, Ożarowski. W XVIII wieku dobra przejął Mrozowicz, następnie w XIX wieku Owidzki, Bieliński. Od 1912 roku posiadłość była własnością Vetterów. W latach osiemdziesiątych właścicielem była Wojewódzka Komenda Policji w Lublinie. Mieściła się tu szkółka policyjna. Obecnie park ten jest własnością prywatną (Inwentaryzacja przyrodnicza...). Park liczy około 700 drzew z 38 gatunków. Dominują lipa drobnolistna Tilia cordata 500 sztuk, świerk pospolity Picea abies 50 sztuk, kasztanowiec pospolity Aesculus hippocastanum 50 sztuk, robinia akacjowa Robinia pseudoacacia 40 sztuk, klon zwyczajny Acer platanoides 30 sztuk, klon jesionolistny Acer negundo, brzoza brodawkowata Betula verrucosa i jesion wyniosły Fraxinus excelsior po 20 sztuk, klon tatarski Acer tataricum 17 sztuk, grab pospolity Carpinus betulus 26 sztuk, modrzew europejski Larix decidua 15 sztuk, żywotnik zachodni Thuia occidentalis 12 sztuk, jawor Acer pseudoplatanus, olcha czarna Alnus glutinosa, żywotnik wschodni Thuia orientalis i topola osika Populus tremula po około 10 sztuk (Fijałkowski, Kseniak 1982). W tym okazami egzotycznymi i rzadkimi są: klon tatarski Acer tataricum o średnicy obwodu 90 cm, jodła jednobarwna Abies concolor 180 cm obwodu, cyprysik Lawsona Chamaecyparis lavsoniana o średnicy obwodu 80 cm, grójecznik japoński Cercidiphyllum japonicum o średnicy obwodu 110 cm, buk pospolity Fagus silvatica Atropunicea o obwodzie 160 cm, świerk kujący Picea pungens o średnicy obwodu 120 cm, choina kanadyjska Tsuga canadensis o średnicy obwodu 90 cm (Wilgat 1992). Natomiast okazami pomnikowymi są: klon tatarski Acer tataricum o 90,9 cm obwodu (sztuk 2), brzoza brodawkowata Betula verrucosa 260 i 250 cm obwodu, głóg jednoszyjkowy Crataegus monogyna o 180 cm średnicy obwodu (7 sztuk), grójecznik japoński Cercidiphyllum japonicum o 110 cm średnicy obwodu (6 sztuk), modrzew europejski Larix decidua o 300 cm średnicy obwodu (9 sztuk), świerk Picea excelsa o średnicy obwodu 270 cm (12 sztuk), lipa szerokolistna Tilia platyphyllos 480 cm obwodu (1 sztuka), żywotnik zachodni Thuia occidentalis 130 cm obwodu (1 sztuka) (ibidem). Podszycie jest zwarte, a stopień zwarcia wynosi 30%. Dominują w nim krzewy należące do 18 gatunków: bez lilak Syringa vulgaris, śnieguliczka Symphoricarpos albus, leszczyna pospolita Corylus avellana (17 sztuk), ligustr pospolity Ligustrum vulgare i porzeczka agrestowata Ribes grossularia (po 15 sztuk), jaśminowiec wonny Philadelphus coronarius (12 sztuk), bez czarny Sambucus nigra (10 sztuk). Do rzadszych krzewów należą: mahonia pospolita Mahonia aquifolium i porzeczka złota Ribes aureum (po 5 sztuk). W runie panują: pokrzywa zwyczajna Urtica dioica, podagrycznik Aegopodium podagraria, trybula leśna Anthriscus silvester, jasnota biała Lamium album, jaskółcze ziele Chelidonium majus, babka zwyczajna Plantago major, wiechlina łąkowa Poa pratensis, życica trwała Lolium perenne, przetacznik ożankowaty Veronica chamaedrys (ibidem).www.jablonna.lubelskie.pl/index.php?option=com_content&view=article&id=25&Itemid=27. Pałac i park zadbany. Dostęp utrudniony.Zdjęcia tylko z za ogrodzenia.
zdjęcia sierpień 2010r.fotki Stan Turski maj 2025 r