Polskie dwory
woj.lubelskie,łódzkie,małopolskie, mazowieckie, podkarpackie, podlaskie , śląskie , świętokrzyskiei warmińsko- mazurskie
Dąbie
ŻóŁKIEWKA gm.
- zespół dworski, 1848, nr rej.: A/407 z 5.02.1969:
- dwór
- park
Najstarsze dokumenty, w których jest wymieniona pochodzą z 1414 roku. Należała wówczas do szlachcica Świętosława, a potem Klemensa i Piotra oraz ich następców. Wiemy, że w 1459 roku właścicielem Dąbia był Marek, syn Jakuba – notariusza publicznego u konsystorza lubelskiego. Później w Dąbiu mieszkała Katarzyna Tęczyńska – babka króla Jana Sobieskiego. Budowę pierwszego dworu w Dąbiu rozpoczął Marek Sobieski dla swojej rodziny przybyłej tutaj z Sobieszyna.
Po Sobieskich majątek znalazł się w rękach śląskich magnatów Braunschweigów. W 1784 roku posiadłość od nich nabył ród Bystrzanowskich. Od 1826 roku Dąbiem zarządzał Józef Ostroróg. Najprawdopodobniej za jego panowania w 1848 roku ukończono budowę dworu, który przetrwał do naszych czasów. W1853 roku Dąbie miało dwóch właścicieli: hrabiego Władysława Ostroroga i Jana Rutkowskiego. Zmiana gospodarzy nastąpiła w 1891 roku. Do 1908 roku dwór należał do Eugeniusza Sommera. Chociaż jak możemy przeczytać w Dziejach Żółkiewki i okolic Bohdana Kiełbasy (w rozdziale dotyczącym powstanie organizacji politycznych na tym terenie), w 1904 roku właścicielem całego folwarku Dąbie był Stanisław Leszczyński. W 1905 roku wieś należała do I. Rzewuskiego. Sam dwór w 1908 roku trafił w ręce dziedziców Pilaszkowic – rodziny Epszteinów. Majątek od Leona Epszteina odkupił w 1912 roku Józef Żylicz. Pozostał on własnością rodziny Żyliczów (później Ignacego i jego syna Marka) do 1939 roku. Na podstawie dekretu o reformie rolnej z 6 września 1944 roku majątek dworski rozparcelowano. W pałacu ulokowano szkołę podstawową. Kapitalny remont budynku władze przeprowadziły w 1955 roku. Na podstawie między innymi prac inwentaryzacyjnych dokonanych w 1962 r. przez Instytut Sztuki Polskiej Akademii Nauk możemy stwierdzić, że budynek powstał na rzucie prostokąta. Został wymurowany z kamienia wapiennego i cegły oraz otynkowany. Posiada podpiwniczenia. Strop w piwnicy wykonano z cegły. Jest budowlą parterową z pięterkiem ponad częścią środkową Od tyłu umiejscowiony jest obszerny taras. Wnętrze dworu charakteryzuje się układem dwutraktowym, z sienią i salonem na osi. Pokoje od frontu i salon mają ścięte, maskujące system przewodów kominowych narożniki. Budynek jest przykryty czterospadowym dachem z lukarnami i facjatkami. Więźbę dachową sporządzono z drewna nadając jej konstrukcję kleszczowo-płatwiową. Dopiero w 2005 roku, posiadłość od gminy Żółkiewka na podstawie wygranego przetargu, odkupił lubelski przedsiębiorca Juliusz Barański. Postanowił odbudować późnoklasycystyczny obiekt. Na podstawie notatki zamieszczonej w http://brzydkieslowonak.wordpress.com/2012/05/13/jak-to-dawni-dobrze-belo-dabie/.
Zespół dworski w rękach prywatnych.Dwór remontowany. Dobudowany taras od frontu.
zdjęcia sierpień 2010r.
