Polskie dwory
woj.lubelskie,łódzkie,małopolskie, mazowieckie, podkarpackie, podlaskie , śląskie , świętokrzyskiei warmińsko- mazurskie
Witulin
LEŚNA PODLASKA gm.
- zespół dworski i folwarczny, - 1916, nr rej.: A/132 z 16.12.1966 i z 31.12.1983:
- oficyna, 2 poł. XIX
- oranżeria, 2 poł. XIX
- kuchnia dworska, ob. szkoła, 2 poł. XIX
- gorzelnia, 1916
- magazyn, 1916
- czworak, 1916
- park z alejami dojazdowymi, 2 poł. XIX
Witulin , wieś na Równinie Łukowskiej nad Klukówką. W pobliżu znajduje się rezerwat Chmielinne. Pierwsze wzmianki o wsi pochodzą z 1558 roku. Należała ona do rodów Połubińskich, Dembińskich, Koniecpolskich. W drugiej połowie XVII wieku dobra witulińskie były własnością Krzysztofa Piekarskiego, wojewody brzeskiego. Założył on tutaj okazały park krajobrazowy, którego resztki zachowały się do naszych czasów. Około roku 1700 dobra te nabył hrabia Karol Odrowąż Siedlnicki, który w 1720 roku zbudował w stylu barokowym modrzewiowy dwór. Pod koniec XVIII wieku, kiedy właścicielem był Kazimierz Wężyk, dwór odnowiono, a jego wnętrza ozdobiono. Potem jeszcze wzniesiono obok dworu neogotycką oranżerię. We dworze urodził się syn Kazimierza, =>Franciszek Wężyk, znany pisarz epoki klasycyzmu i działacz polityczny. Tu też prawdopodobnie urodził się Władysław Wężyk (1816 – 1848), podróżnik i pi-sarz, przyjaciel Cypriana Kamila Norwida.
W czasie wojny obronnej w 1939 roku drewniany dwór spłonął, a zachowała się oranżeria oraz spichlerz z 1858 roku i dworska oficyna. We wsi znajduje się dawna, drewniana cerkiew unicka wzniesiona w 1841 roku. W 1875 roku została ona zamieniona cerkiew prawosławną, a w 1919 roku przejęli ją katolicy. Dziś jest to kościół pod wezwaniem św. Michała Archanioła. W jego wnętrzu zachowały się obrazy cerkiewne z XVIII wieku. Obok kościoła stoi drewniana dzwonnica z przełomu XIX i XX wieku. W czasie okupacji hitlerowskiej miejscowy proboszcz, Paweł Zubko, aktywnie uczestniczył w działalności ruchu oporu. Zachowały się również zabudowania gorzelni z 1916 roku.
W 1931 roku postawiono we wsi pomnik Tadeusza Kościuszki. Upamiętnia on mieszkańców Witulina – uczestników insurekcji kościuszkowskiej oraz pomordowanych w 1875 roku unitów.
kuchnia dworska , obecnie szkoła, zdjęcia kwiecień 2009r.
