Polskie dwory
woj.lubelskie,łódzkie,małopolskie, mazowieckie, podkarpackie, podlaskie , śląskie , świętokrzyskiei warmińsko- mazurskie
Branica Radzyńska
RADZYŃ PODLASKI m.
- zespół pałacowy, 2 poł. XVIII, 1884, nr rej.: A/410 z 11.04.1990:
- pałac
- park
- folwark
Branica Radzyńska - po raz pierwszy pojawiła się pod nazwą Branicza w dokumentach w 1470 r. jako własność szlachecka. W 1546 r. wytyczając granicę między Koroną, a Wlk. Ks. Litewskiego zapisano, iż biegnie ona "od kopca narożnego zwanego Kierzek między wsiami Ustrzesz i Zbulitów, bagnem Bielsko do lasu Sieniczech, małym borem i rzeką Branka do młyna plebana z Wohynia, gdzie schodzą się granica pow. lubelskiego i łukowskiego oraz wsi Branica i Zbulitów". wieś wymieniana od XV w. (przed 1470 r. w parafii Czemierniki), była własnością szlachecką, w posiadaniu Branickich, którzy prawdopodobnie mieli tutaj folwarczek. Wieś leżała na granicy polsko-litewskiej.
W 1742 r. wieś Branicę włączono do dóbr radzyńskich. Gdy nowymi właścicielami dóbr radzyńskich zostali Szlubowscy. W 1875 r. wówczas wydzielono z dóbr radzyńskich klucz Branicę, składający się z wsi i folwarku Branica, z wsi i folwarku Niewęgłosz (poza granicą gminy radzyń), nowo powstałego folwarku Antonin oraz osady Młyn Bronka. Powyższy majątek był własnością Stanisława Szlubowskiego, który w 1884 r. wybudował obecny pałac, przekomponował park i rozbudował część gospodarczą. Po śmierci Szlubowskiego w 1908 r. majątek po nim odziedziczyła jego siostra Stefania Rulikowska, która po I wojnie światowej przekazała go synowi Władysławowi. Rulikowski prowadził gospodarkę do początku lat 30-tych XX w., po czym wyprowadził się z Branicy, a majątkiem zarządzali administratorzy.
W 1938 r. jego formalnym właścicielem został Władysław – Ludwik, do czasu reformy rolnej. Po II wojnie światowej budynek pałacowy i park przeznaczono na potrzeby szkoły, natomiast budynki gospodarcze przydzielono wraz z ziemią służbie folwarcznej, która je w większości po wyeksploatowaniu – rozebrała. Przy torach kolei żelaznej stoi budynek stacji Radzyń Podlaski – murowany z czerwonej cegły, powstały w k. XIX w. Budynek do dziś pełni dla mieszkańców Radzynia rolę dworca stacji kolejowej, usytuowanego zgodnie z praktyką w zaborze rosyjskim – z dala od miasta. Obiekt jest wpisany do rejestru zabytków. www.radzynpodlaski.pl/index.php?show=205
zdjęcia wrzesień 2009r.lipiec 2022 r
