Polskie dwory

Cieleśnica (52o09’N, 23o19’E), wieś w gminie Rokitno na Równinie Łukowskiej w Parku Krajobrazowym „Podlaski Przełom Bugu”. Wieś notowana była w XV wieku jako własność Andruszkiewiczów. W 1528 roku wieś była własnością Cieleśnickich, którzy podzielili ją pomiędzy rody Wojnów-Cieleśnickich i Irzykowiczów. W 1576 roku część wsi kupił Ławryn Wojna, od którego przeszła ona w ręce Jerzego Greka. W 1630 roku Cieleśnicę nabył Aleksander Ludwik Radziwiłł. Odtąd majątek wchodził w skład hrabstwa bialskiego do czasu, kiedy w 1810 roku Dominik Hieronim Radziwiłł odsprzedał go Andrzejowi Serwińskiemu.
Cieleśnica - pałac Nowy właściciel zadbał o to, aby zaniedbany majątek podnieść z upadku. W stosunkowo krótkim czasie zbudował olejarnię, gorzelnię, browar, młyn i cegielnię. Serwiński założył w Cieleśnicy hodowlę jedwabników i plantację drzew morwowych. Zbudował on również pałac według projektu Antonio Corazziego (1792 – 1877), chociaż niektórzy przypisują ten projekt samemu Andrzejowi Serwińskiemu. Pałac otaczał romantyczny park krajobrazowy w stylu angielskim. Na osi tylnej elewacji znajduje się staw, przed pałacem zaś akacjowa aleja dojazdowa i gazon z pdjazdem. W parku rośnie wiele pomnikowych drzew.
Następnym właścicielem był bratanek Andrzeja Serwińskiego, Stanisław, którego córka Maria wniosła Cieleśnicę w posagu Henrykowi Rosenwerth-Różyczce. W 1919 roku właścicielem został dr Stanisław Rosenwerth-Różyczka. Był on znanym działaczem społecznym i samorządowym oraz jednym z założycieli i udziałowców Podlaskiej Wytwórni Samolotów w Białej Podlaskiej. Rozbudował on folwark, wznosząc nową gorzelnię, młyn parowy, cegielnię i elektrownię. Urządził też dobrze prosperujące gospodarstwo roln, hodowlane i rybne. W jego rękach Cieleśnica pozosatała do 1944 roku, kiedy w wyniku reformy rolnej PKWN przeszła na własność państwa. W folwarku urządzono Państwowe Gospodarstwo Rolne (PGR), a w pałacu znalazła swoją siedzibę jego dyrekcja. W 1989 roku PGR uległ likwidacji, a majątek stał się własnością Agencji Własności Rolnej Skabu Państwa (AWR SP), od której pałac nabył prywatny właściciel. Wobec trudności finansowych przy pracach renowacyjnych pałac wraz z parkiem ponownie wystawiono na sprzedaż.
W pobliżu kompleksu stawów znajduje się pomnik radzieckich lotników. Zostali oni w pierwszym dniu wojny niemiecko-bolszewickiej, 22 czerwca 1941 roku, zestrzeleni przez Niemców i spłonęli w samolocie. Dawniej w pobliżu wsi znajdował się kamień, tzw. „kamienna baba”. Obecnie znajduje się on na terenie parku koło pałacu Radziwiłłów w Białej Podlaskiej. Miejscowa legenda wspomina o istniejącym niegdyś na łąkach pod borem zwanym Hołobud stawie, z którego dna biły liczne źródła. Miejsce to nosiło nazwę Cerkiewisko. Stała tu niegdyś cerkiew, która zapadła się pod ziemię podczas uroczystości weselnej. Wraz z nią pod ziemię zapadła się młoda para i weselni goście. Nad stawem rosła ogromna topola o nazwie Sokor. Na drzewie każdej nocy siadała biała gołębica i żałośnie gruchała. Była to dusza panny młodej.
Od 2009 zmienił się prywatny właścicel zespołu pałacowego. Chce przeprowadzić gruntowny remont. Dziękuję Lechowi Orlińskiemu za oprowadzenie po parku pałacowym i snucie ciekawych opowieści o czasach świetności pałacu.Pięknie odnowiony obiakt. Od 2013 roku pałac służy jako kompleks hoteolowy - restauracyjny o wysokim standardzie. http://cielesnica.com/index_palac.php?subaction=showfull&id=1393420891&archive=&start_from=&ucat=&
Na podstawie notatki Marka Nasiadki z 2002 r.