Polskie dwory

Na początku XVII wieku wieś należała do gminy żydowskiej we Włodawie. Folwark Adampol (położony na północ od miejsca później powstałego pałacu) po raz pierwszy wzmiankowany jest w 1792 r., gdy właścicielami byli Adam i Izabela z Flemingów Czartoryscy. Miejscowość wymieniona na mapie Galicji Zachodniej Heldensfelda z 1801 -1804 r. wówczas Adampoł. W II połowie XIX w. produkcja rolna zaczynała być tutaj nierentowna (mało urodzajne gleby), dlatego August Zamoyski (właściciel Adampola ) przystąpił do przestawienia gospodarki dóbr włodawskich na produkcję leśną. W 1871 r. folwark Adampol wchodził w skład dóbr Włodawa.W 1920 r. Konstanty Zamoyski za swoją siedzibę wybrał Adampol i zamieszkał w drewnianej leśniczówce. W 1922 r. rozbudował ją o część zachodnią oraz dostosował do celów mieszkalnych część wschodnią. Prawdopodobnie z tego okresu pochodzą ślady ogrodu ozdobnego wokół leśniczówki, tzn: nasadzenia świerka srebrnego, krzewy lilaka i jaśminowca. W 1923 r. po wykarczowaniu ponad 20 arów lasu na północny-wschód od starej leśniczówki przystąpiono do budowy zespołu pałacowego, która trwała do 1928 r. Po 1921 r. Konstanty Zamoyski przystąpił do odbudowy folwarku. Powstały budynki: rządcówka - w miejscu istniejącej przed wojną; obora murowana w miejscu obory „ustawionej w kwadrat” i szopy; sześciorak - w miejscu stodoły. Natomiast w północnej części folwarku powstała suszarnia chmielu i magazyny. Pałac zbudowany w latach 1923-1928 wg projektu Jana Koszczyc-Witkiewicza dla Zamoyskich.Pałac myśliwski zbudowany przez Konstantego (1894-1963), wnuka Augusta z Różanki, syna Adama i Róży Zamoyskiej z Podzamcza. Konstanty był ożeniony z Natalią z Lubomirskich. Jest to eklektyczna budowla w duchu baroku polskiego XVIIw. Oceniana jako „najciekawsza bodaj siedziba powstała całkowicie od nowa” w okresie 20-lecia międzywojennego, która w założeniu miała być przedłużeniem pałacu w Różance. Na przełomie września i października 1939 r. majątek i pałac zajmują Niemcy. Zamoyscy przenoszą się do oficyny, a w 1942 r. zostają wysiedleni.W dniach 27-30 IX 1939 r. w pałacu tym mieściła się kwatera generała dywizji Franciszka Kleeberga, dowódcy Grupy Operacyjnej "Polesie". W Adampolu– obóz pracy założony w 1942 roku, a zlikwidowany w dniach 16-17.08.1943 r. Obsługiwał administrowany przez Niemców majątek ziemski. Zgromadzonych w obozie było 600 więźniów narodowości żydowskiej. W czasie likwidacji obozu zastrzelono na miejscu wszystkich więźniów. W egzekucji brał też udział oddział Wermachtu.. Po drugiej wojnie światowej folwark częściowo włączony do PGR Korolówka a częściowo rozparcelowany, gdzie powstało samodzielne gospodarstwo. 13 lutego 1946 r. zespół pałacowy oraz otaczający teren zostaje przekazany dla potrzeb Sanatorium Przeciwgruźliczego.Wg fragmentów tekstu M.Hetmana.
zdjęcia maj 2010r.