Krasówka.
ŁOMAZY – gm.
Krasówka powstała w XVI wieku (przed rokiem 1587). Dzięki pięknym terenom i bujnej roślinności początkowo nosiła nazwę „Krasy”. Z biegiem czasu z połączenia nazwisk właścicieli wsi powstała nazwa aktualna, czyli „Krasówka”. Jedną z pierwszych właścicieli w roku 1631 wsi była Konecka, a dzierżawcą Borowski,. Wówczas szlachta zorganizowała tzw. „sąd kopny”, na którym wyznaczono chłopom podatek w postaci snopów zboża. W roku 1827 właścicielem Krasówki był Kołczakowski. Historia podaje, że wówczas wieś liczyła 15 domów i 164 mieszkańców.
Przed Powstaniem Styczniowym posiadłość Krasówki objął Aleksander Szaniawski, który w roku 1863 był organizatorem działu powstańczego i w nocy z 22/23 stycznia wziął udział w powstaniu przeciwko wojskom rosyjskim w Łomazach. Dzięki swej odwadze Szaniawski został mianowany przez władze powstańcze pułkownikiem. Brał on również udział w bitwie nad Białką, Nieborowem i Siemiatyczami. Zginą mając 50 lat 21 lutego 1863 roku pod Sycyną. Czynny udział w powstaniu brała również jego żona jako kurier. Po Powstaniu Styczniowym w roku 1864 nastąpiło pierwsze uwłaszczenie chłopów. Kilka lat po powstaniu nijaki Fogal żydowskiego pochodzenia, podkupił Moskali, zniszczył rodzinę Szaniawskich i przejął majątek dworski w Krasówce.
Wówczas wieś składała się z trzech dworów i wsi głównej. Największym z nich był dwór Fogala, który łączył się z Bielanami, liczył 300 ha ziemi. Kilkanaście lat później został odkupiony przez 17- letniego Antoniego Raczyńskiego. Oprócz opisywanego wyżej dworu głównego, były jeszcze dwa. Jeden nosił nazwę Lubatynek, którym zarządzał Lubatyński. Drugim był Lorcin, który liczył 60 ha, a rządcą w nim był Niewęgłowski. Natomiast wieś główna liczyła ok. 450 ha, a zamieszkana była przez chłopów.
Najpiękniejszym miejscem we wsi był dwór główny, w którym mieścił się pałac o długości 40 m i szerokości 15 m. Nakryty był drewnianymi gontami, ściany z zewnątrz były oszalowane, a okiennice rzeźbione. Wnętrze pałacu oświetlone było lampami naftowymi w kształcie kul. Na ścianach wisiały ozdobne lustra, skóry i głowy zwierząt. Podłoga była wyłożona parkietem. W wyposażeniu były rzeźbione krzesła, komody i szafy.
Wewnątrz znajdowała się sala koncertowa, gdzie odbywały się bale i koncerty. Za pałacem był park, w którym rosły drzewa dębowe, a pomiędzy nimi piękne kwiaty. Przez park prowadziły aleje obsadzone kasztanami, tzw. „Aleje kasztanowe”. Niedaleko pałacu posadzony był sad owocowy o pow. 0, 7 ha. Za nim znajdowała się karczma, obsługiwana przez Żydów, a druga na tzw. „Wygonie”.
We dworze szlachta żyła w dostatku i przepychu, wykorzystując chłopów, którzy za niskie wynagrodzenie ciężko pracowali przy pracach polowych: zrywaniu owoców i obsłudze pałacu.
Poprzez zabawy i hulaszczy tryb życia szlachty (wyjazdom na bale do Warszawy i inne imprezy), w roku 1932 nastąpiła parcelacja majątku Raczyńskich. Część została wykupiona przez pochodzących spod Łosic szlachcian: Mościbrodzkiego, Paprockiego,Wierzejskiego, Stępkowskiego i Wierzejskiego, natomiast w samym dworze pozostali: Raczyńscy i Pniewscy.Przed wybuchem II wojny światowej w Krasówce, było już 176 gospodarstw. Sołtysem we wsi był Józef Nożyk, a na koloni Hieronim Wierzejski który, piastował też urząd wójta w Dubowie. Radnym w sejmiku powiatowym w Białej Podl. Był Włodzimierz Pniewski.
W 1944 roku kiedy, Niemcy wkroczyli na teren Krasówki, całą swoją broń składowali u Patejuka. Pewnego dnia z niewiadomych przyczyn Kroszczyński oddał kilka strzałów z niemieckiego karabinu, wówczas Niemcy zaatakowali skład swojej broni. Zginęło wielu cywilów, spłonął pałac, karczma, 10 budynków gospodarczych oraz jeden dom.Na podstawie strony. http://rss.fejm.pl/m-krasowka-powiat-bialski-241560. Dwór wzniesiony około 1870 – 90 r. w całości murowany z cegły, otynkowany. Budynek wybudowany na planie prostokąta z prostokątną, podpiwniczoną przybudówką. Elewacja w narożach została jęta boniowaniem, zwieńczona profilowanym gzymsem.
Dwór restaurowany.Przed wojną duże gospodarstwo w rękach rodziny Niewęgłowskich.Trudny dojazd.Zamieszkany.
zdjęcia kwiecień 2010r.
