Polskie dwory

woj.lubelskie,łódzkie,małopolskie, mazowieckie, podkarpackie, podlaskie , śląskie , świętokrzyskiei warmińsko- mazurskie

Kośmin

ŻYRZYN - gm.

Zespół dworsko parkowy Kossaków


Wywiad do "Między Nami" z Panią Mirosławą Karpińską z byłym dyrektorem Szkoły Podstawowej w Kośminie
1. Od kiedy Szkoła Podstawowa mieści się w ziemiańskim dworze ?
-Niewielki dwór otoczony parkiem wybudowała w miejsce starych zabudowań Anna z Kisielnickich wraz z mężem Tadeuszem Kossakiem. W 1911 r Kossakowie sprzedali dwór Zofii Zalewskiej za 46 tys. rubli. W 1935 dwór odkupiła Helena z Erbów Tańska , a po niej dziedziczą Tadeusz Tański, Anna Miklaszewska i Andrzej Miklaszewski. W 1944 r w obawie przed Armią Czerwoną z pomocą partyzantów AK, właściciele opuścili dwór. W tym samym roku po reformie rolnej i przejęciu majątku przez Skarb państwa budynki przekazano w użytkowanie szkole.
2. Jakie walory architektoniczne i parkowe zachowano z pierwotnej kompozycji zespołu dworsko – parkowego?
-Na zespół dworsko – parkowy składa się :Parterowy budynek w klasycyzującym , uproszczonym detalu z piętrowym ryzalitem przykryty wielospadowym dachem. Park otaczający dwór tworzy od frontu dość dobrze czytelne wnętrza przejazdowe okolone drzewostanem , którego znaczna część to stały drzewostan dawnego parku. Istniejący na terenie parku drzewostan można podzielić na 3 grupy : pozostałości dawnej kompozycji parkowej z naturalnym podrostem , naturalne zadrzewienia nadrzeczne i współczesne dosadzenia. Współczesne dosadzenia to aleja z topoli kanadyjskiej wzdłuż drogi dojazdowej , zakończona przy dworze gęsta aleją świerkową.
3. Patronem szkoły jest znakomita pisarka Zofia Kossak – Szczucka. Dlaczego właśnie ta postać jest wybrana na patrona szkoły?
-Zofia Kossak wybrano na patronkę szkoły z dwóch powodów : I – urodziła się w Kośminie 8 sierpnia 1890 r, II – była wybitną pisarką.
4. Na drzwiach do klas szkolnych oglądamy jakieś malowidła , krasnoludki, zwierzątka. Skąd młodzież czerpie te motywy?
-Barwne postacie na drzwiach sal szkolnych to postacie zaczerpnięte z ilustracji książki Zofii Kossak pt” Kłopoty Kacperka góreckiego skrzata”
5. Jakie przedsięwzięcia organizuje szkoła dla rozwijania tradycji związanych z patronem ?
-Szkoła regularnie przeprowadza lekcje dotyczące życia i twórczości Zofii Kossak. Na wybranych utworach pisarki , organizowane sa konkursy literackie , plastyczne, recytatorskie. Przygotowywana jest przez młodzież inscenizacja wybranych utworów. Staramy się w ramach wycieczek turystyczno – krajoznawczych podążać do miejsc związanych z życiem i twórczością Z.Kossak ( np. Górki Wielkie i Kodeń )
6. Czy szkoła utrzymuje kontakt ze spadkobiercami właścicieli dworu ?
-Utrzymuje kontakt z córką Zofii Kossak z Panią Anna Bugnon – Rosset , która wraz z mężem mieszka w Szwajcarii. W dniu 2 sierpnia 2001 r około 50 osób z rodziny Kossaków i Szatkowskich odwiedziło Kośmin – „ miejsce urodzenia i młodości naszej Matki , Babki , Prababki i Ciotki – Zofii Kossak”- tak napisała w kronice patrona szkoły Pani Anna Bugnon – córka pisarki. Oprócz córki Zofii Kossak z najbliższej rodziny byli również wnukowie i wnuczka Z.Kossak i prawnukowie. Niedawno odwiedziła nas wnuczka Z.Kossak Pani Anna Magdalena Ferby Taylor z domu Szatkowska i przekazała do Izby pamięci pisarki zdjęcia z sierpniowego spotkania. Utrzymujemy kontakty listowne.
7. Czy zespół dworsko – parkowy w Kośminie służy turystom?.
-Biuro Turystyki Szkolnej w Dęblinie organizuje wycieczki autokarowe pt „ Szlakiem dworów szlacheckich”. Umożliwiamy zwiedzanie izby pamięci, lekcję historyczną o naszej patronce oraz przygotowujemy ognisko dla młodzieży.
8. Dwór jest pięknie położony nad Wieprzem. Rzeka służy spływom kajakowym. Czy zdarza się , że do dworu zawitają kajakarze turystyczni?
-Czasem w okresie letnim , zawitają do nas kajakarze. Są to jednak kajakarze miejscowi , którzy wiedzą o historycznym dworze inni przepływają obok wiosłując bo już niedaleko do Dęblina i do Wisły.
9. Z okien szkoły widać , że następują zmiany w zespole parkowym. Przekopano się do Wieprza?
-Fundacja Ochrony Środowiska odtwarza starorzecze Wieprza. Prace trwają od trzech lat.Od lipca 2014 r. w dworku mieści się siedziba Lokalnej Grupy Działania „Zielony Pierścień”, punkt informacji turystycznej, izba produktów lokalnych, centrum edukacyjne, lokalna świetlica oraz punkt przedszkolny. Na posesji zlokalizowane jest również miejsce wypoczynkowe dla turystów, przystań kajakowa oraz kemping. Nieruchomość obejmuje ponad 4-hektarową działkę. Obok dworu z dawnego parku zachował się starodrzew, m.in.: wiązy szypułkowe, lipy drobnolistne, klony pospolite, jesiony wyniosłe oraz sosny wejmutki. Aleja z topoli kanadyjskiej wzdłuż drogi dojazdowej do dworu, zakończona przy dworze gęstą aleją świerkową - są nasadzeniami współczesnymi.