Polskie dwory

Historia wsi, której nazwa pochodzi od nazwiska pierwszych właścicieli, sięga XVI wieku. Dysponentów majątku było wielu, w pamięci potomnych zachowała się jednak głównie rodzina hrabiów Skarbków, osiadła w Żelazowej Woli na przełomie XVIII i XIX wieku. W 1802 roku zamieszkał tu bowiem, zatrudniony przez Ludwikę Skarbek jako guwerner, Mikołaj Chopin; a wkrótce potem - 22 lutego lub 1 marca 1810 roku - przyszedł na świat jego genialny syn Fryderyk. Lewa oficyna dworu Skarbków, w której zamieszkali państwo Chopinowie po ślubie w 1806 roku była „niedużym budynkiem murowanym, o wysokim, stromym dachu, z dużymi oknami o drobnych szybach, z dwiema facjatkami w dachu, bez ganeczków; wewnątrz siedem niedużych izb wapnem bielonych ". Chociaż nie stała się domem rodzinnym Chopinów na długo - jako że już pod koniec 1810 roku przeprowadzili się do Warszawy - jednak jako miejsce urodzenia Fryderyka Chopina otrzymała rangę niemalże narodowego sanktuarium.Pierwszym zwiastunem narodzin kultu Fryderyka Chopina w Żelazowej Woli, było wybudowanie i odsłonięcie w 1894 roku obelisku z płaskorzeźbą-wizerunkiem kompozytora. Komitet Budowy Domu Chopina w Żelazowej Woli przystąpiło do odbudowy dworku; zaprojektowanie parku i ogrodu powierzono prof. Franciszkowi Krzywdzie-Polkowskiemu. Obiekt udostępniono zwiedzającym w czerwcu 1939 roku.Po wojnie (1948) przebudowano wnętrza dworku według projektu Mieczysława Kuzmy, kolejne renowacje odbyły się w latach 1958 i 1968. Urządzenie wnętrza dworku nie stanowi próby rekonstrukcji stanu z początku XIX wieku, oddaje jedynie styl i charakter epoki. Powodem takiego ujęcia jest brak źródeł dla odtworzenia pierwotnego rozplanowania pomieszczeń mieszkalnych, również „przypisanie" pokoi poszczególnym członkom rodziny Chopinów ma dziś charakter symboliczny. W większości pomieszczeń zwracają uwagę przepięknie malowane stropy, ozdobione motywami roślinnymi. Takie drewniane, belkowane sufity, były charakterystycznym elementem wnętrz w polskich dworach. Nastrój dworku podkreślają żyrandole i świeczniki w stylu Księstwa Warszawskiego, a miłym szczegółem nadającym pokojom domowy charakter są XIX-wieczne piece kaflowe. Niezatarte wrażenie zostawia na zwiedzających Dom Urodzenia Fryderyka Chopina również jego otoczenie. Chociaż w porównaniu z pierwotnymi założeniami profesora Krzywdy-Polkowskiego, dzisiejszy park nie jest aż tak bogaty . Położony na siedmiohektarowym, wydzielonym i ogrodzonym dookoła chopinowskiego dworku terenie, zachwyca swoją niepowtarzalną urodą „park strojny i bogaty", gromadzący „liczne, międzynarodowe audytorium [...] bogate w formie jak muzyka Chopina i urozmaicone, jak jej charakter [7]". Można tu podziwiać odmiany roślin z całego świata - oprócz rodzimych wierzb, klonów, dębów i topoli amerykańskie sosny, kalifornijskie jodły, japońskie berberysy, cierniste pigwowce z Chin. Rozmaitość gatunków sprawia, że każda pora roku zachowuje swój odmienny urok.Spacerując po parku napotykamy - tym razem przestrzenne - wizerunki Fryderyka Chopina - dawny obelisk przeniesiony jeszcze przed wojną w pobliże jednej z dalszych alejek oraz - w otoczeniu dworku - dwa współczesne monumenty: pomnik w brązie wykonany przez Józefa Gosławskiego i popiersie autorstwa Stanisława Sikory. Szeroka aleja wiodąca od bramy wejściowej prowadzi do ocienionego przez kasztanowce dziedzińca. Tutaj młody Fryderyk grywał na wystawianym z salonu fortepianie, kiedy przyjeżdżał w odwiedziny do Żelazowej Woli. Na zawsze zapamiętał urok mazowieckiej ziemi - możemy to usłyszeć w jego pięknych mazurkach. pl.chopin.nifc.pl/museum/zelazowa_wola/info
Zdjęcia 1996 r