Borkowice
BORKOWICE gm.
- zespół pałacowy, XVIII-XIX:
- pałac, nr rej.: 247/A z 20.03.1984
- park, nr rej.: P-II-1 z 21.12.1947 oraz 292/A z 19.07.1985 i z 7.05.1998
- spichrz, nr rej.: 15-II-1 z 22.09.1947, 568/A z 11.12.1970 oraz 33/A z 25.04.1980
Pałac wzniesiony w 1908 roku według projektu Władysława Marconiego i Zygmunta Hendla w Borkowicach. Obiekt w stylu eklektycznym (z elementami renesansowymi, barokowymi i klasycystycznymi) na planie prostokąta o zwartej bryle. Budynek wolno stojący, dwukondygnacyjny z poddaszem użytkowym, podpiwniczony, przykryty dachem mansardowym z lukarnami.
Elewacja frontowa (północna) dziewięcioosiowa, symetryczna. Na osi centralnej wejście główne akcentowane horyzontalnie schodami jednobiegowymi i wertykalnie ryzalitem trójbocznym. Nad wejściem balkon wsparty częściowo na konsolach, z balustradą z tralek prostych. Nad balkonem naczółek segmentowy, przerywany z girlandą poniżej. W górnej partii ryzalitu centralnego otwory okienne owalne, zaś na kalenicy jego mansardy ozdobna iglica z kulą.
Elewacje boczne sześcioosiowe, asymetryczne z jednoosiowym ryzalitem, zlokalizowanym asymetrycznie.
Elewacja południowa jedenastoosiowa, symetryczna. W osiach skrajnych elewacji loggie – w kondygnacji parteru, jak i piętra.
Otwory okienne prostokątne podkreślone małowydatnymi obramowaniami prostymi – w kondygnacji piętra (z agrafami wolutowymi) i obramowaniami uszatymi w kondygnacji parteru. Także okna prostokątne zamknięte łukami pełnymi i odcinkowymi. Okna prostokątne parteru z naczółkami falistymi. Na elewacji frontowej również okna z motywem serliańskim. Elewacje tynkowane, gładkie, zwieńczone wydatnym gzymsem oraz fryzem z pojedynczymi tryglifami przy narożach. W narożnikach elewacje zbrojone. Cokół wysoki, gładki. Lukarny prostokątne (w partiach ryzalitów) zwieńczone naczółkami trójkątnymi oraz lukarny prostokątne zamknięte łukiem pełnym.
Pałac od roku 2004 znajduje się w rękach prywatnych, w roku 2006 miała miejsce zmiana właściciela.Duży i piękny park. Na wzgórze potężny pałac , który czeka na swojego Odnowiciela. Zespół pałacowo parkowy usytuowany na wzniesieniu, zlokalizowanym w centrum wsi Borkowice. W otoczeniu parku w stylu angielskim o powierzchni około 9,4 ha z licznymi okazami starodrzewu liściastego, między innymi 300-letnim platanem oraz 200 letnia lipą drobnolistną. Teren urozmaicony licznymi alejkami, wąwozami, grotami, mostkami oraz wzniesieniem na kształt kopca krakowskiego.
Obszar na którym usytuowany jest pałac oraz część parku w niejednolitej i nieogrodzonej bryle 5,4 ha znajduje się obecnie w rękach prywatnych. Pozostały obszar zespołu parkowego pozostał w posiadaniu starostwa przysuckiego.Pierwsze udokumentowane wzmianki istnienia osady Borkowice pojawiają się w 1308 roku. Przez następne blisko cztery wieki właścicielami dóbr leśno-rolnych w rejonie Borkowic byli Duninowie-Borkowscy. Na przestrzeni wieków właścicielami byli Szaniawscy, którzy odsprzedali dobra Janowi Dziboni przedsiębiorcy włoskiemu. Około 1700 roku dobra te nabył Stanisław Małachowski nominalny wojewoda poznański. Po jego śmierci dobra odziedziczył jego syn znany magnat Jan Małachowski. Były one w posiadaniu rodziny Małachowskich do 1872 roku kiedy przejął je Jan Tarnowski z Dzikowa. Po różnego rodzaju przejściach w roku 1885 stały się własnością Stefana i Marii Dembińskich. Dzięki pomocy rodziny, Dembińscy w 1903 rozpoczęli budowę rodzinnej rezydencji, którą ukończono w roku 1908. Pałac zachwycał nie tylko architekturą, ale i nowoczesnością, między innymi zapewniając system centralnego ogrzewania a niedługo po wybudowaniu również elektryczność. Zaraz po rozpoczęciu II wojny światowej rodzina Dembińskich została z pałacu wyrzucona, obiekt zajęty został na siedzibę Wehrmachtu. Wraz z przesuwającym się frontem, pałac zajęty został na krótki czas przez wojska rosyjskie, gdzie zorganizowano lazaret. Po opuszczeniu, obiekt został prawie doszczętnie zdewastowany, pomimo planów zrównania z ziemią, zdecydowano obiekt odbudować z przeznaczeniem na szkołę rolniczą, która funkcjonowała w tym miejscu w latach 1947-1987. Według notatki na stronie http://pl.wikipedia.org/wiki/Zespół_pałacowo-parkowy_w_Borkowicach.
zdjęcia listopad 2011r.
