Polskie dwory

Pałac wzniesiony przez warszawskiego przemysłowca, Jana Henryka Geysmera (1780-1835), który zakupił ziemię passką w 1830 roku, po przejęciu i doprowadzeniu do rozkwitu żydowskiej fabryki kobierców, tkanin wełnianych i flanel w Warszawie.W 1837 roku w drodze licytacji pałac przeszedł w ręce warszawskiego bankiera Ludwika Halperta (1806-1880).Ludwik Halpert z pomocą architekta Adolfa Schucha, dokonał przebudowy budynku, zmieniając układ pomieszczeń i adaptując jedno z nich na salę teatralną (obecnie – Sala Jagodowa). Zmiana ta miała prawdopodobnie związek z wizytą jego brata – Borysa Halperta, tłumacza sztuk operowych i dramatycznych, dyrektora warszawskich teatrów, związanego z grupą literatów Teatru Rozmaitości, który przyjechał do pałacu wraz z żoną – Leontyną Eleonorą Żuczkowską – później Halpertową, wybitną tłumaczką sztuk francuskich, pedagożką i aktorką teatru Narodowego, Wielkiego i Rozmaitości, obdarzoną znakomitą aparycją, głosem i dykcją.W 1851 majątek został sprzedany i przez 27 lat należał do hrabiego Kazimierza Plater-Zyberka i jego syna Tadeusza – rolnika i wybitnego hodowcy koni.W 1877 roku majątek odkupił syn Ludwika Halperta – Henryk i tak pałac powrócił w ręce jego rodziny, utrzymując się w jej posiadaniu aż do 1932 roku.Ostatnim prywatnym właścicielem pałacu, który zrzekł się majątku, ze względu na brak środków do czynnej i odpowiedzialnej opieki nad pałacem, do jakiej zmuszały go ówczesne władze, był Paweł Jasiński (1932- 1944).W 1946 roku dobra przeszły na rzecz Skarbu Państwa. Ten przekazał go Stacji Hodowli Roślin. W latach 80-tych pałac stał się siedzibą Wyższej Szkoły Nauk Społecznych KCPZPR, która wykonała remont części reprezentacyjnej. W latach 90-tych przejął go Bank Polska Kasa Opieki S.A., który podjął się trudu odbudowy, poprzestał jednak na wykonaniu skrupulatnej dokumentacji renowacji i naprawie dachu. W 2004 roku pałac kupił Wojciech Rychlik – właściciel Grupy Warter. Pałac Pass zbudowany jest na planie prostokąta. Posiada frontową 5-osiową elewację z 3-osiowym wysuniętym ryzalitowo wgłębnym portykiem złożonym z dwóch pilastrów bocznych – jońskich oraz parą kolumn jońskich, ustawionych pomiędzy nimi. Całość zwieńczona jest belkowaniem i trójkątnym tympanonem. W narożach budynku wykonane zostały boniowania. Okna dekorowane są płaskimi opaskami z naczółkami opartymi na konsolkach. Poniżej okien znajdują się prostokątne nisze – podokienniki. Ryzalit boczny pokryty jest dachem kopulastym krytym blachą. Wśród ciekawych rozwiązaniach architektonicznych i sztukatorskich pałacu na szczególną uwagę zasługują pięcioboczny ryzalit ogrodowy w elewacji północnej, płaskorzeźbiona scena Erosa i Psyche, płyciny gryfów adorujących wazę i kwiatowo – palmentowy fryz ryzalitu.Wspaniałym dopełnieniem architektury pałacu w Passie jest 17-hektarowy park – typowy ogród angielski z początku XIX wieku z 16 pomnikami przyrody i licznymi zarybionymi stawami udostępnianymi gościom.według http://www.palacpass.pl/palac/ Odnowiony.Pałac i park zadbany. Brak dostępu.
zdjęcia kwiecień 2016 r.