Polskie dwory

Pierwsza historyczna wzmianka o Kołbieli pochodzi dopiero z roku 1407, kiedy na tym terenie powstał kościół zbudowany i założony przez ród Kolibielskich herbu Jasieńczyk należących do drobnej szlachty, ówczesnych właścicieli. W 1526 r. król Polski, Zygmunt I zwany Starym, przybył do Warszawy i obsadził swoimi załogami Mazowsze. Dzięki staraniom Kolibielskich w dzień oczyszczenia Św. Maryi 2 lutego 1532 r. w stołecznym mieście Krakowie przywilejem królewskim Zygmunt I podniósł wieś Kołbiel do rzędu miast. W 1660 r. wszystkie części miasta należały do Franciszka Wojciecha Grabianki herbu Leszczyc. W okresie tym Kołbiel stanowiła poważny ośrodek rzemieślniczy. Mieszkańcy trudnili się rolnictwem, wyrobem i obróbką drewna, rzemiosłem i handlem. W tym okresie w Kołbieli działała szkoła, której prekursorem był Jan z Zakroczymia, funkcjonował szpital, dookoła miasta leżały liczne drobne folwarki ziemskie. Samo miasto było niewielkie, a zabudowania skupiały się wokół drewnianego kościoła. Obok rzeka, nad którą bieliły się połacie łąk bagnistych zwanych „bielami". Od 1791 r. właścicielem terenów został Bogusław de Glave czy jak chcą inne źródła Karol de Glave. W okresie Potopu Szwedzkiego Kołbiel zostaje spalona i splądrowana, a jej mieszkańcy zginęli lub uszli w okoliczne lasy. Wojna pomocna w początkach XVIII w. i Insurekcja Kościuszkowska 1794r.przyczyniły się do jeszcze większych zniszczeń tych ziem. W XIX w. Kołbiel została podzielona na dwie części; jedna część to miasto na prawym brzegu rzeki, druga część to dwór na wzgórzu po lewej stronie rzeki. Dwór i folwark przybrały nazwę Stara Wieś. w ostatnich latach XVII wieku właścicielem została rodzina Chrzanowskich herbu Korab, a od końca 1922 r. właścicielem został Walenty Markowski herbu Bończa, żonaty kolejno z dwiema córkami Józefa Chrzanowskiego: Kunegundą i Zuzanną. Walenty Markowski wydzierżawił Kołbiel i Starą Wieś Józefowi Dąbkowskiemu, który figuruje w aktach z 1832r. jako dziedzic Kołbieli. Wiemy również, że właścicielem Kołbieli był także Jan Wliand, którego nazwisko znajduje się w aktach. W latach 1866-1878 Stara Wieś należała do hrabiego Józefa Zamoyskiego, znakomitego agronoma i hodowcy koni. Była to postać niepospolita i jak wszyscy z tego rodu, wielce zasłużona dla kraju. Porozumiewał się swobodnie w kilku językach, m.in. rosyjskim i angielskim. Był współautorem „Encyklopedii Rolnictwa", współzałożycielem Warszawskiego Towarzystwa Kredytowego, organizował Towarzystwo Przemysłowe Lilpop, Rau i Loewenstein. Zabiegał obudowę kolei, min. Nadwiślańskiej Linii Kolejowej. Wśród robotników folwarcznych upowszechniał zasady higieny, wprowadził wiele przywilejów socjalnych - dni wolne od pracy, możliwość korzystania z taniego sklepu, apteki, pralni, łaźni, prasowalni. Dzieci robotników folwarcznych były kształcone w zakresie szkoły powszechnej. Hrabia Józef Zamoyski założył też w Kołbieli szkołę zawodową o profilu handlowo-rolniczym dla synów ubogiej szlachty. Istniała ona do połowy ubiegłego stulecia. Na rok 1866 przypada wzniesienie do dziś istniejącego murowanego pałacu oraz założenie okalającego go parku. W posiadaniu rodziny Zamoyskich Stara Wieś pozostała do czasów II wojny światowej, po 1945 r. pałac wraz z otoczeniem stał się własnością Gminnej Rady Narodowej w Kołbieli. 1 czerwca 1869r. ukazem carskim Kołbiel straciła prawa miejskie. Największym właścicielem był hrabia Zamoyski, właściciel 2100 ha i majątku w Starej Wsi. Rok 1918 to tragiczna data w historii Kołbieli - wieś prawie doszczętnie spłonęła. Źródło http://www.kolbiel.pl/asp/pl_start.asp?typ=14&menu=5&strona=1. Pałac Zamoyskich zbudowany w latach 1866-1878 wg projektu Leandra Marconiego na polecenie Józefa Zamoyskiego (jego pomnik znajdziemy w parku okalającym pałac, zaś szczątki spoczywają w kaplicy grobowej Zamoyskich na cmentarzu parafialnym w Kołbieli).pałac niszczeje , opuszczony
zdjęcia kwiecień 2009