Polskie dwory
woj.lubelskie,łódzkie,małopolskie, mazowieckie, podkarpackie, podlaskie , śląskie , świętokrzyskiei warmińsko- mazurskie
Grodzisk Mazowiecki
GRODZISK MAZOWIECKI gm
- dawny dworzec kolei warszawsko - wiedeńskiej
obiekt wzniesiony w stylu romantycznym.Willa Foksal znana jest dobrze wszystkim grodziszczanom. Jej zgrabna bryła widoczna jest dobrze z dojeżdżającego do stacji grodziskiej pociągu. Widać ją też korzystnie w perspektywie ulic Bartniaka i 1 Maja. Stanowi dobrze zachowany zabytek – chlubę Grodziska.
Co znaczy słowo „Foksal”? Po rosyjsku „wokzał”, to po prostu „dworzec” kolejowy i to jest chyba najprostsze wytłumaczenie pochodzenia nazwy pałacyku. „Vauxhall” nazywają się słynne ogrody publiczne w londyńskiej dzielnicy Lambeth.
W „Opercie szacunkowym” nieruchomości przy ul. Bartniaka 28 sporządzonym w 1996 r. czytamy: „Na szlaku pierwszej Drogi żelaznej powstawały dworce kolejowe zwane ówcześnie foxelami”. W tymże „Operacie” znajdujemy krótką historię powstania omawianego budynku.
„W 1835 roku powstaje projekt kolei Warszawsko-Wiedeńskiej i zostaje przyjęty w 1839 na posiedzeniu Zarządu Banku Polskiego. Rok wcześniej powstaje Towarzystwo Drogi Warszawsko-Wiedeńskiej, a dyrektorami przedsięwzięcia zostali Piotr Steinkller i Tomasz Łubieński.
Prace rozpoczęły się w 1840 r. Z różnych przyczyn nie mających nic wspólnego z techniczną stroną przedsięwzięcia w 1842 Towarzystwo zostało rozwiązane i prace dalej były prowadzone na rachunek państwa. W 1845 roku był gotów pierwszy odcinek do Grodziska…
Foxel w Grodzisku wzniesiony został w 1854 r. i jako „Willa foxal” uwieczniony został na fotografii w „Tygodniku Powszechnym” w 1894. Widokiem wiernie przypomina obecny za wyjątkiem braku obecnie zadaszenia pomiędzy skrzydłami budynku od strony torów kolejowych.według notatki ze strony http://infogrodzisk.pl/historia/zabytki/330-willa-foksal-w-grodzisku-mazowieckim
zdjęcia styczeń 2016 r.