Korczew
KORCZEW – gm.
- zespół pałacowy i folwarczny, XVIII-XIX, nr rej.: 397/A z 30.03.1990:
- pałac
- 2 oficyny z galeriami
- pałac letni „Syberia”
- oranżeria
- studnia (źródełko)
- 2 budynki gospodarcze
- park
- ogrodzenie z kordegardą i bramą
- budynek administracyjny, nr rej.: A-471 z 29.05.1998
- spichrz, nr rej.: j.w.
- kuźnia, ob. budynek mieszkalno-usługowy, nr rej.: A-472 z 29.05.1998
- karczma, drewn., pocz. XIX, nr rej.: 332 z 15.01.1962
- wieża obserwacyjna, w osadzie leśnej, 1925, nr rej.: A-473 z 18.05.1998
Udokumentowana historia Korczewa zaczyna się w roku 1401 od aktu nadania Korczewa Pretorowi z Brzezi przez Księcia Mazowieckiego i Ruskiego Jana.
Trzysta lat trwał czas dziedziczenia dóbr korczewskich i okolicznych wsi przez rody, które zapoczątkował Pretor (Korczewscy, Hlebowicze, Wiesiołowscy).
W 1712 roku dobra Korczewa i pobliskiego Bartkowa kupił kasztelan podlaski i poseł na Sejm Grodzieński Wiktoryn Kuczyński. W 1734 r. W. Kuczyński zaangażował architekta Radziwiłłów Konciniego Bueni i wybudował barokowy Pałac w Korczewie, który wkrótce uzyskał miano "siedleckiego Wilanowa". . Prawnuk Wiktoryna - Aleksander Kuczyński dokonał w pierwszej połowie XIX wieku przebudowy gmachu według planów Franciszka Jaszczodła. Przebudowano wówczas Pałac na styl neogotycki i zaprojektowano otaczający go 35 hektarowy park. Aleksander Kuczyński był miłośnikiem koni. W Korczewie założył stadninę koni czystej krwi arabskiej, a w Warszawie był współzałożycielem i prezesem Towarzystwa Wyścigów Konnych. Jego żona Joanna z Wulfersów Kuczyńska- z zamiłowania artystka, dużo czasu poświęcała na malowanie, śpiewanie, haftowanie (do dziś zachowały się w kościele w pobliskim Knychówku ornaty przez nią haftowane). Dzięki Joannie Pałac w Korczewie poznał Cyprian Kamil Norwid. Obecny kształt "Perły Podlasia" pochodzi z okresu międzywojennego, kiedy to Pałac należał do hrabiów Krystyna i Wandy Ostrowskich. W czasie I wojny światowej Korczew uległ znacznym zniszczeniom głównie od ustępujących wojsk rosyjskich. Plany odbudowy wykonał słynny teoretyk sztuki profesor Stanisław Noakowski na prośbę Wandy hr. Ostrowskiej. Pałac w Korczewie był odbudowywany pod nadzorew Wandy Ostrowskiej oraz znanego rysownikia Mariana Walentynowicza. Ogólny kształt Pałacu nie został zmieniony. Wstawiono dwie kolumny we frontowej niszy, zmieniono zarys okien, usunięto różne ozdoby, skasowano żelazne balkony i zegar słoneczny zastępując go herbem „Rawicz”. Odbudowa Pałacu zakończyła się w 1939 roku. W okresie II wojny światowej Pałac ponownie uległ zniszczeniu, jednak największej dewastacji został poddany w czasach powojennych, kiedy to ziemię należącą do hr. Ostrowskich rozparcelowano, a Pałac przeszedł w ręce GS-u w Korczewie. W latach 60- tych i 70- tych znajdowały się w Pałacu sklepy, magazyn nawozów sztucznych w sali balowej oraz mieszkania.Pałac odzyskały w latach 90- tych córki hr. Wandy i Krystyna Ostrowskich i wróciły na stałe do Korczewa. Wkrótce rozpoczęła się odbudowa Zespołu Pałacowo-Parkowego. Starsza z sióstr- Renata Ostrowska zmarła w 2000 roku, natomiast młodsza - Beata Ostrowska Harris już od kilku lat prowadzi w Korczewie firmę i pomału odbudowuje „Perłę Podlasia”. Pierwotny rozkład Pałacu pozostał do dziś. Budynek w kształcie litery U, po bokach parterowy, w środku- piętrowy. Pokoje mieszkalne z dwóch stron. W centrum wielka sala piętrowa z galeriami służyła na zjazdy szlacheckie, które zwłaszcza w czasach Konfederacji Barskiej licznie się tu odbywały. Z lewej strony hollu olbrzymi kominek, naprzeciw dębowe schody wiodące półłukiem na piętro, a w głębi wejście do sali balowej (rzeźbiona boazeria w hollu jest wykonana z czarnego dębu, który przez kilkanaście lat był moczony w Bugu). Ośmiokątna sala balowa ma sufit zdobiony złotymi stiukami w stylu rococo. Są tu także pozostałości dwóch barokowych piecy- zachował się tylko jeden odarty z kafli. Po lewej stronie sali balowej był salonik, a dalej pokoje gościnne i mieszkalne. Po prawej tzw. „salonik pompejański” z odrestaurowanymi już freskami, a dalej salon skupiający codzienne życie rodzinne. Na piętrze nad salą balową mieściła się biblioteka. Tutaj znajdowały się setki książek, listy, które napisał Cyprian Kamil Norwid do Pani na Korczewie oraz rękopisy i dokumenty. Wszystkie książki miały na pierwszej stronie ex libris przedstawiający herb Rawicz i napis „Z Bogiem nad Bugiem”. Majątek Dóbr Korczewskich liczył przed wojną ok. 20 tys. hektarów ziemi ornej, lasów, stawów i łąk obejmujących przede wszystkim klucz korczewski, a także majątek Woźniki (okolice Łosic), Miednik i Międzyleś (okolice Stoczka Węgrowskiego) oraz klucz jartyporski (okolice Węgrowa). W Korczewie i podległych folwarkach były: tartaki, młyny, gorzelnie, obory, stajnie, ferma srebrnych lisów, wytwórnia serów, mleczarnia.www.korczew-palac,pl
zdjęcia 2003r.