Polskie dwory
woj.lubelskie,łódzkie,małopolskie, mazowieckie, podkarpackie, podlaskie , śląskie , świętokrzyskiei warmińsko- mazurskie
Mazowszany
KOWALA gm.
- park, nr rej.: 753 z 19.12.1957
Pierwsza wzmianka o tej miejscowości pochodzi z 1412 r. Nazwa wsi pochodzi od etnicznej nazwy Mazowszany czyli ludzi pochodzących z Mazowsza. Była to osada założona przez króla, który osadził na niej kmieci pochodzących z Mazowsza. W 1550 r. na sejmie generalnym w Piotrkowie, król Zygmunt August w zamian za kilka wsi należących do Jana Podlodowskiego dał mu Mazowszany. Król Władysław IV w 1634 r. potwierdził tą zamianę. Jednak mimo, że wieś należała do Podlodowskiego w 1564 r. gdy przeprowadzono tu lustracje dóbr królewskich. Według tego zapisu w Mazowszanach mieszkało 16 kmieci, Płacili po 12 groszy czynszu rocznie. Swoje powinności wobec właścicieli wsi oddawali w postaci kur, serów i jaj. Zobowiązani byli też oddać na rzecz króla, gdy ten przejeżdżał będzie przez Mazowszany, jedną jałówkę. We wsi znajdowała się karczma. Oprócz kmieci czyli bogatych chłopów mieszkali też w Mazowszanach ubodzy chłopi czyli zagrodnicy posiadający niewielkie areały ziemi, zagrodników było pięciu. Dumą wsi były dwa stawy. Jeden z nich znajdował się naprzeciw dworu a drugi w polach niedaleko wsi. Ten drugi staw posiadał groble. Został utworzony został na łąkach należących do sąsiedniej wsi Trablicze. Jak skrupulatnie wyliczono, Podlodowscy tworząc staw zajęli obszar łąk z którego Podkańscy właściciele Trablic zbierali po 3 wozy siana. Według umowy Podlodowskich i Podkańskich Podlodowscy mieli za to "dać odmianę". Obok wsi był "gaj pospolity" gdzie rosły dęby, sosny i brzozy. Z lasu mogli wspólnie korzystać mieszkańcy Mazowszan, Trablic i Gębarzowa. Według spisu z 1569 r. wieś Mazowssany liczyła prawie 7 łanów obszaru i była własnością Jana Podlodowskiego. W połowie XVIII w. Mazowszany należały do Benedykta Popiela stolnika różańskiego a w końcu XVIII w. do Kazimierza Popiela. Wieś należała do parafii staroradomskiej i w 1818 r. liczyła 119 osób. Mazowszany rozrastały się i w 1827 r. wieś liczyła już 18 domów mieszkalnych i 139 mieszkańcow. W 1864 r. wieś włączono do gminy Gębarzów. W czasie uwłaszczenia we wsi wytyczono 19 działek rolniczych na 76 morgach ziemi. W 1921 r. we wsi było 16 domów mieszkalnych. W okresie międzywojennym właścicielem folwarku był Władysław Lippoman, majątek liczył 167 ha obszaru.Według http://www.kowala.pl/asp/pl_start.asp?typ=14&sub=33&menu=64&strona=1. w centrum parku zadbany staw. Park rozparcelowany.Po terenie oprowadzał nas mąż byłej sołtys wsi.
zdjęcia listopad 2011r.
