SINOŁĘKA
KAŁUSZYN m. i gm.
- zespół dworski, pocz. XIX:
- dwór, drewn., nr rej.: 655 z 9.04.1962
- spichlerz, drewn., nr rej.: j.w.
- park, nr rej.: 707/62 z 3.05.1962
- kaplica, drewn., nr rej.: 654 z 9.04.1962
- pałac, 1911, nr rej.: A-453 z 21.10.1996
W XVII w. Sinołęka należała do Cieciszowskich herbu Kolumna. W I poł. XVIII w. przeszła w ręce Zaborowskich, następnie Łubińskich (1819), Swinarskich, Malinowskich, Buczyńskich (1829). Buczyńscy na stałe mieszkali w Janowie . W 1905 r. córka Lucjana Napoleona Buczyńskiego, Maria, poślubiła znanego sadownika, dr. Władysława Filewicza i otrzymała w posagu majątek Sinołęka.W 1910 r. po sprzedaży Janowa, Filewiczowie wznieśli w Sinołęce okazały dwór murowany. Majątek stał się jednym z najlepiej prowadzonych gospodarstw sadowniczych w Polsce, prowadzącym również działalność badawczą. W czasie II wojny światowej właściciele przebywali na Zachodzie. Ich majątek po 1944 r. zajęły władze, tworząc PGR i Zakład Doświadczalny Instytutu Sadownictwa SGGW. Obecnie prywatne przedsiębiorstwo sadownicze.
Dwór drewniany zbudował Kacper Buczyński ok. 1830 r. Wzniesiony na planie prostokąta o wymiarach 16, 5 x 11, 5 m., kryty gontowym dachem dwuspadowym, z mieszkalnym poddaszem. Ganek na czterech oraz werandą na dziesięciu filarkach. Mieszka w nim dawny administrator majątku.Dwór murowany(pałac z 1911r) z werandą od ogrodu i tarasem od strony parku. Bryłę urozmaica okrągła wieża kryta stożkowym dachem.
KAPLICA PODWORSKA wzniesiona została w. XVII-XVIII. Jest orientowana. Drewniana budowla o konstrukcji zrębowej wzmocnionej lisicami, stoi na ceglano-kamiennej podmurówce, jest oszalowana. Nawa posiada plan zbliżony do kwadratu, prezbiterium jest węższe, zamknięte trójbocznie, z kwadratową kruchtą od pn., od zach. mieści się szeroka, prostokątna kruchta. Wnętrze kryte stropem. Chór muzyczny jest drewniany, wsparty na czterech słupach, z balustradą ażurową z tralek wyciętych z desek. Na belce tęczowej wisi krucyfiks barokowy z XVIII w. oraz główki aniołków i dwie hermy kobiece późnorenesansowe z 1 poł. XVII w. Dach nad nawą jest dwuspadowy z trzecią połacią od zach., nad prezbiterium wielopołaciowy, nad zakrystią i kruchtą pulpitowy. Kryje je gont. Na kalenicy nad nawą znajduje się czworoboczna wieżyczka na sygnaturkę, zwieńczona namiotowym, gontowym daszkiem.
Majątek w Sinołęce nabyli w 2005 roku od Michała Łopatniuka i Marty Trońskiej państwo Sutkowscy. Mieli już doświadczenie, gdyż równocześnie prowadzili prace restauracyjne w zabytkowym dworku w Starej Niedziałce. Doceniły to władze powiatu mińskiego honorując ich w 2006 roku statuetką Laura w dziedzinie ochrona środowiska oraz Muzeum Regionalne w Siedlcach, przyznając w 2007 roku Medal z okazji 40-lecia Muzeum. Pałac, dwór odrestaurowany. Zadbany park.
zdjęcia listopad 2009r.
