Polskie dwory

Badania archeologiczne wykazały, że pałac zachował tradycyjną lokalizację XVI – wiecznego dworu położonego na terenie nieistniejącego miasteczka Sendomierz. Wybudowali go synowie Mikołaja Wolskiego Zygmunt, Mikołaj i Stanisław na osi starego traktu warszawskiego. Dwór sendomierski był budowlą piętrową z cylindrycznymi wieżami. Układ pomieszczeń wewnątrz dworu był niesymetryczny; a piwnice i parter sklepione potężnymi kolebkami. Celem bezpieczeństwa właścicieli Sendomierza w razie wojny, lub zbrojnej napaści dwór połączony był tajnym lochem biegnącym z piwnicy z wieży północnowschodniej pod rzeką do pobliskiego kościoła. Jak głosi ustna tradycja, loch miał również drugie odgałęzienie, które kończyło się na wzgórzu, gdzie obecnie znajduje się tzw. „stary cmentarz”. Z tą legendą wiąże się inna. Gdy pod koniec 1831 roku dogasało Powstanie Listopadowe, generał rosyjski Puzyrewski rozbił broniące się w Mińsku oddziały Wojska Polskiego. Swoim żołnierzom kazał zdobyć zamek stojący na wzgórzu i zlikwidować broniącą się załogę. Rozkaz został wykonany dokładnie, polskich żołnierzy wybito w pień a zamek dokładnie zburzono. Po odejściu Rosjan mieszkańcy miasta pogrzebali poległych tam gdzie oni padli. Dało to początek nowemu cmentarzowi, który dotrwał do dzisiejszych czasów. Trudno jest dziś sprawdzić czy to prawda z racji tego, że prowadzenie badań archeologicznych na czynnym jeszcze cmentarzu jest po prostu niemożliwe. Dużego prawdopodobieństwa tej legendzie dodaje fakt, iż podczas kopania jednego z grobów odkryto kryptę grobową ze szczątkami ludzkimi w szatach z początku XVII w., jak również to, że zawsze podczas swej pracy grabarze wykopywali resztki cegieł i murów. Prawdopodobnie są to ślady po zaginionym pałacu Mińskich. W 1602 roku dobra Mińskich przeszły drogą zastawu w ręce rodziny Warszyckich. Rodzina ta przebudowała dwór w alkierzowy pałac. W XVII w. w pałacu gościli król Zygmunt III Waza z małżonką Konstancją, król szwedzki Karol X Gustaw uciekający przed wojskiem polskim, hetman polny Stefan Czarniecki goniący tego monarchę i jeśli wierzyć Henrykowi Sienkiewiczowi, Onufry Zagłoba jadący na elekcję do Warszawy po abdykacji Jana Kazimierza, dla którego jednak wizyta w Mińsku skończyła się dość boleśnie po spotkaniu z pachołkami księcia Bogusława Radziwiłła. W XVIII w. Mińsk, a więc i pałac, przeszedł na własność Wojciecha Leona Opalińskiego. Jedynym reliktem zachowanym z tego okresu jest rokokowy kominek z piaskowca w sieni. W 1781 r. dobra mińskie przeszły w ręce rodziny Borzęckich, a 1807 posiadłość na licytacji kupił hr. Stanisław Jezierski, za którego dokonano klasycystycznej przebudowy pałacu, decydującej o jego obecnym wyglądzie. W 1870 r. pałac zakupiony został przez rodzinę Doria – Dernałowiczów, którzy byli jego właścicielami do 1944 r. Po wojnie obiekt uległ dewastacji; w latach 1956-1958 przeszedł gruntowną restaurację i adaptację na cele szkolne, którym służył do 1974 r, kiedy był siedzibą szkoły chemicznej. W czasie tych prac usunięto niestety tarasy przy ryzalitach środkowych wraz z toskańskimi pilastrami tych ryzalitów. W latach 1976/80 pałac odrestaurowano i zaadaptowano na potrzeby Miejskiego Domu Kultury. W tym czasie przeprowadzono także prace archeologiczne, dzięki którym udało się odkryć wiele faktów z historii pałacu. Pałac został oddany do użytku pod koniec 1980 r.Obecnie w pałacu ma swoją siedzibę również Miejska Biblioteka Publiczna, a w piwnicach znajduje się nastrojowa restauracja „Pałacowa”. Według http://mdkmm.pl/?page_id=10. Zadbany park.
zdjęcia listopad 2009r.