Pawłowice
SĘDZISZÓW m. i gm.
- zespół pałacowy, XVIII/XIX, A.137/1-2 z 5.12.1957 i z 26.05.1970:
- pałac
- park
We wsi znajduje się obszerny dwór szlachecki z końca XIX wieku, wybudowany na miejscu wcześniejszego, który do 1945 roku należał do rodziny Chwalibogów. Obecnie jest w nim szkoła podstawowa. Dokoła dworu resztki założenia parkowego w stylu angielskim. Historia Pawłowic sięga czasów średniowiecza. Wtedy to wieś należała do władz wojskowych. Za panowania władz Konrada Mazowieckiego była to posiadłość rodu Jastrzębców. Później krótko należała do Borków, ale już w XVI wieku były własnością rodu Rejów z Nagłowic. W 1615 roku dziedzicem Pawłowic był Andrzej Rej ? syn Mikołaja ? poety. W początkach XVIII wieku majątek na krótko przeszedł w ręce Humięckich a następnie stał się własnością Oraczewskich, którzy pozostają tu do około 1875 roku. Z tego rodu najbardziej znani byli: Stanisław (1707 ? 1772) pułkownik wojsk koronnych, starosta rogowski, który ufundował połowę kościoła w Sędziszowie: jego synowie: Feliks, kawaler Orderu Orła Białego (zm. 1812), Ignacy (1743 ? 1779) szambelan Jego Królewskiej Mości, poseł na Sejm Czteroletni, starosta rogowski, dziedzic Pawłowic, Boleścic i Piołunki. Po śmierci Feliksa posiadłość zamieszkuje wdowa po Ignacym wraz z córkami: Zofią, Katarzyną, Barbarą, Felicją, Konstancją i Marią, której syn Józef w 1811 roku zostaje właścicielem Pawłowic, Boleścic i Piotrkowic. W 1875 roku wnuk Józefa ? Paweł, który podczas powstania styczniowego o mało nie został rozstrzelany przez Bończę w Sędziszowie sprzedaje Pawłowice i Boleściwe rodzinie Chwalibogów. Ponieważ Paweł to często pojawiające się imię przypuszcza się, że właśnie od tego imienia pochodzi nazwa Pawłowice. Po zakupie Pawłowic i okolicznych wiosek Stefan Chwalibóg oddaje posiadłość synowi Władysławowi, który w 1892 roku zbudował pałac i założył rozległy park. Jedną z córek Władysława była Izabela, która po śmierci ojca zostaje dziedziczką. Wyszła za mąż za wdowca, z Piotrkowic p. Dobrowolskiego, który dzięki temu małżeństwu stał się właścicielem Pawłowic. Mają trzech synów: Władysława, Jerzego i Andrzeja. Po parceli majątku pani Dobrowolska z synami (mąż już nie żył) wyjeżdża do Gdańska. W czasie II wojny światowej we dworze zorganizowano tajne nauczanie w liceum i gimnazjum. Po zakończeniu wojny w budynku dworu miała swą siedzibę Gromadzka Rada Narodowa, Później Uniwersytet Ludowy, którego organizatorem i dyrektorem był Waldemar Babinicz. Szkoła w tym czasie mieściła się w poniemieckim baraku. Dopiero po przeniesieniu Uniwersytetu Ludowego do Rożnicy w 1950 roku organizuje się w budynku dworku szkołę. W XIX wiecznym pałacu mieści się nadal szkoła podstawowa. Otacza ją malowniczy park z około 1900 roku z pięknymi okazami drzewostanu i pozostałościami stawów.
Artykuł Seweryna Borkiewicza i Inż. Zygmunta Linowsakiego.Według http://www.sedziszow.info/pawlowice.php
Pałac ładnie położony na wzniesieniu nad miejscowością. Mieści sie szkoła . Pałac wymaga remontu. park zadbany wczęści należącej do szkoły.
zdjęcia sierpień 2013 r.
